Ademhaling tijdens het zingen – Wat ze je niet verteld hebben

Laten we het hebben over ademhaling tijdens het zingen.

middenrif buik ademhaling zingen
Het middenrif (ribbenkast en wervelkolom) – gebaseerd op Zemlin 1988

Ze vertelden je dat de sleutel tot goed zingen is om goed te ademen. Misschien heb je al ademhalingsoefeningen gedaan. Er werd dan gezegd dat je ‘vanuit het middenrif moest zingen’, ‘de buik naar buiten moest duwen’ en vervolgens ‘de buik naar binnen moest trekken’. Of ze hebben je misschien het tegenovergestelde daarvan verteld.

Ik herinner me dat ik erg in de war was toen ik mijn eerste zangles volgde. Ik wist niet waar het middenrif was en hoe het te gebruiken zoals de leraar vroeg.
Als het ging om het zingen van een lied, hielpen die aanwijzingen en oefeningen niet om me te krijgen waar ik wilde.
Dat komt omdat ik geen ademhalingsprobleem had om op te lossen. Op het moment dat ik begon te focussen op mijn ademhaling, werd het moeilijk, terwijl ik daarvoor nooit problemen had.

Wat is het middenrif en wat doet het?

Het middenrif is een koepelvormige spier die de romp in tweeën deelt. Wanneer het samentrekt, ontstaat er een vacuüm voor de longen en wordt lucht aangezogen.
Het is belangrijk om te weten dat er niet zoiets bestaat als ‘zingen vanuit het middenrif’, dit is onmogelijk. Het middenrif trekt namelijk alleen samen als je inademt en het is passief als je uitademt. Zingen gebeurt niet bij het inademen, maar bij het uitademen!
Tijdens de uitademingsfase van het zingen, blijven de intercostale spieren de expansie van de ribbenkast handhaven, waardoor de afmetingen geleidelijker worden verminderd. Het middenrif beweegt niet actief als je zingt, het gaat langzamer terug naar zijn ontspannen toestand dan wanneer je stil bent, omdat andere spieren werken om de ribbenkast uitgezet te houden.

Je middenrif beweegt vanzelf. Het doet het al sinds je geboren bent, zelfs als je slaapt. Dit is wat het altijd doet:

middenrif ademhaling zingen

De waarheid is dat te veel focus op ademhaling vaak tot meer spanning leidt, wat je wilt vermijden.

Het concept van ademhaling tijdens het zingen is te vaak benadrukt

Laat me duidelijk zijn. Hoewel ik geloof dat correcte ademhaling voor zingen belangrijk is, denk ik niet dat dit de oplossing is voor elk vocaal probleem. En ik denk zeker niet dat een goede ‘ademer’ je automatisch een goede zanger maakt!

Hier is een grappige analogie door Dr. Scott McCoy, professor in stem en onderwijs aan de Ohio State University. Hij vergelijkt zingen met autorijden. Adem is de brandstof, de motor is het fonatiesysteem (stembanden), de koppeling en transmissie zijn de resonators, en het stuur en de remmen zijn de articulatoren (mond en tong).
Met deze gedachtegang is  ‘iemand die weet hoe hij moet ademen, weet hoe hij moet zingen’ hetzelfde als ‘iemand die weet hoe hij een brandstoftank moet vullen, weet hoe hij moet rijden’. En we zouden gek zijn om dat te denken.

Ademhaling is niet het enige element van zingen!

Hoewel de adem de bron van de stem is, gebeurt er veel meer vanaf het moment dat je inademt tot het moment dat het geluid uit je mond komt. En we kunnen niet over zingen praten zonder naar de balans tussen de drie systemen (ademhaling, fonatie en resonantie) te kijken.

In feite is een ademhalingsprobleem meestal een probleem op het niveau van de stembanden. Met andere woorden, hoe de lucht wordt behandeld terwijl je zingt, hoe de stembanden het weerstaan, en hangt niet altijd af van de hoeveelheid lucht dat je inademt!
Denk aan iemand die tijdens het zingen altijd buiten adem raakt. Dit is gebruikelijk voor mensen die zingen met een ademende stem. Misschien ademen ze perfect! Maar ze kunnen de lucht ‘verspillen’ door het door de stembanden te laten sijpelen. In dat geval zullen ademhalingsoefeningen niet verhelpen dat ze de stembanden niet bij elkaar kunnen houden!

Als je niet ‘mixt’, zal een goede ademtechniek je niet helpen. Correcte ademhaling is een bijproduct van een goede techniek.

Het is ook belangrijk om te onthouden dat we minder lucht nodig hebben naarmate we hoger in toonhoogte gaan. Dat komt omdat de stembanden dunner worden en niet veel lucht nodig hebben om te trillen. Dus waarom trainen om enorme hoeveelheden lucht op te nemen?

Wanneer moet je aan je ademhaling werken?

Soms is het nodig om je te concentreren op het veranderen van de manier waarop je ademt. Bijvoorbeeld wanneer je slechte gewoonten hebt, zoals een slechte houding of oppervlakkige ademhaling. In dat geval is het belangrijk om te werken aan ademhaling, omdat dat systeem niet goed werkt. Dit betekent dat er geen evenwicht kan zijn met de andere systemen. En bij het zingen, althans bij het werken aan techniek, is balans het doel.

Hoe bereik je balans?

Je bereikt balans met specifieke oefeningen gemaakt door de leraar en afgestemd op je stem. We noemen die oefeningen ‘vocalises’. Ze zijn een combinatie van klinkers, medeklinkers en patronen of schalen. Als je de juiste vocalises hebt gekregen om te oefenen, hoef je niets te ‘doen’ met je ademhaling. Vocalises worden verondersteld alle drie systemen samen te richten en ze in balans te brengen.

Als je de vocale balans wilt ervaren en een gepersonaliseerde training wilt volgen, boek dan vandaag een les!

Share this!

4 Comments

Leave a Comment

Geef een reactie

required